Avrupa Koruyucu Sağlık Taraması Haftası başladı: Komisyon Üyesi Várhelyi acil adım çağrısı yaptı

Avrupa Birliği, koruyucu sağlık alanında tarihinde ilk kez bir tarama haftası düzenlemeye başladı. Kalp sağlığını merkeze alan “Rakamlarınızı Bilin” kampanyasıyla eş zamanlı yürütülen bu girişimde AB Komisyon Üyesi Olivér Várhelyi, kronik hastalık yükünün yükseldiği ve sağlıktaki eşitsizliklerin derinleştiği bir dönemde koruyucu sağlık hizmetlerine yatırımın hayati önem taşıdığını dile getirdi.

AB’nin sağlık gündeminde yeni bir döneme girildi. Avrupa Koruyucu Sağlık Taraması Haftası’nın ilk kez düzenlenen etkinliği, Dünya Kalp Günü kapsamında “Rakamlarınızı Bilin” kampanyasıyla uyumlu biçimde start aldı. Sağlık ve hayvan refahından sorumlu Komisyon Üyesi Olivér Várhelyi, açılış konuşmasında Avrupalıların dünya ortalamasına göre daha uzun ve daha sağlıklı yaşadığını; bunun son on yılda hükümetlerle sivil toplumun yürüttüğü yoğun kamu sağlığı faaliyetlerinin sonucu olduğunu vurguladı.

Buna karşın Várhelyi, elde edilen kazanımların geri kayma tehlikesi taşıdığı konusunda uyarıda bulundu. Kronik hastalıkların yükünün sürekli arttığını, bozulan demografik dengenin sağlık sistemlerine baskıyı daha da artırdığını belirten Komisyon Üyesi, sağlık alanındaki eşitsizliklerin derinleşerek tüm toplumu etkilediğini kaydetti. Bu tabloya karşı mevcut yaklaşımın değiştirilmesi gerektiğini savundu.

Várhelyi’nin özellikle dikkat çektiği alanlardan biri kalp ve damar hastalıkları oldu. Avrupa’da bu hastalıkların önde gelen ölüm nedeni olduğunu ve yılda yaklaşık 1,7 milyon kişinin yaşamını yitirmesine yol açtığını ifade eden Komisyon Üyesi, erken evrede tespit edildiğinde erken ölümlerin neredeyse yüzde 80’inin engellenebileceğini de ekledi.

Risk faktörlerinin çoğu zaman belirgin belirti göstermediğine dikkat çeken Várhelyi, yetişkinlerin yaklaşık dörtte birinde yüksek tansiyon, yarısından fazlasında yüksek kolesterol bulunduğunu aktardı. Obezitenin giderek yaygınlaştığını ve neredeyse her beş gençten birini etkilediğini belirten Komisyon Üyesi, buna rağmen koruyucu sağlık hizmetlerinin ulusal sağlık harcamalarının ortalama yalnızca yüzde 3’ünü oluşturduğunu söyledi.

Acil harekete geçilmesi gerektiğini vurgulayan Várhelyi, atılabilecek en etkili adımın koruyucu sağlık çalışmalarının, yatırımların, erken teşhisin ve müdahalelerin güçlendirilmesi olduğunu ifade etti.

Bu çabaların ev ortamında başlaması gerektiğini kaydeden Komisyon Üyesi, vatandaşların bilgilendirilmesi ve temel sağlık göstergelerini düzenli biçimde kontrol edebilmeleri için gerekli imkânların sağlanması gerektiğini belirtti.

Kendi sağlık verilerini bilmenin neden bu denli kritik olduğunu açıklayan Várhelyi, birkaç temel göstergenin sağlık durumu üzerinde belirleyici etkiye sahip olduğunu vurguladı. Herkesin kan basıncı, kolesterol düzeyi ve kan şekeri olmak üzere üç kritik göstergeyi ölçme ve izleme sorumluluğunu üstlenmesi halinde bunun yalnızca daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sağlamakla kalmayacağını, aynı zamanda sağlık sistemlerinde büyük ölçüde ihtiyaç duyulan kaynakların kullanılabilirliğini artıracağını söyledi. Bu sayede kanser, demans ve ruh sağlığı gibi tüm Avrupalıları etkileyen diğer hastalıklarla mücadele için daha fazla zaman ve kaynak ayrılabileceğini ekledi.

Koruyucu sağlık çalışmalarının ancak vatandaşların kendi sağlıklarını koruma sürecinde bilinçli birer ortak olarak yer alması ve sağlık çalışanlarının desteğiyle sürece aktif katılım göstermesi halinde işlev görebileceğini belirten Várhelyi, AB vatandaşlarının sağlığının korunması ve desteklenmesinin Avrupa Birliği’nin en önemli önceliklerinden biri olmayı sürdürdüğünü ve Birliğin bu alanda özel bir rol üstlenebileceğini ifade etti.

AB düzeyinde, üye ülkelerde hâlihazırda yürütülen tarama programları, yerel kampanyalar, sağlık çalışanlarının girişimleri ve ulusal programların bir araya getirilerek bu çabalara daha fazla ivme kazandırılabileceğini ve eylem ölçeğinin büyütülebileceğini söyledi.

AB Koruyucu Sağlık Taraması Haftası’nın ve “Rakamlarınızı Bilin” kampanyasının amacının da bu olduğunu belirten Várhelyi, bu küçük ve basit adımların gerçek değişim yaratabileceğini dile getirdi.

Tekerleği yeniden icat etme niyetinde olmadıklarını, ancak Avrupa’nın artık tek ses halinde konuşma zamanının geldiğini kaydeden Komisyon Üyesi, bugün birkaç dakika ayırmanın gelecekte ciddi sonuçların önlenmesine yardımcı olacağı mesajını verdi. Amaçlarının, vatandaşlara kendi sağlıklarının sorumluluğunu üstlenebilmeleri için imkân ve seçenek sunmak olduğunu ifade etti.

Yeni girişimin hedefinin tam olarak bu olduğunu belirten Várhelyi, ilk edisyonun başarıyla tamamlanmasını umduğunu ve şimdiden sonrasını düşündüğünü, ikinci edisyonun daha da büyük ve daha görünür olmasını arzu ettiğini söyledi. Hep birlikte mümkün olduğunca çok kişiye ulaşarak kalıcı bir Avrupa koruyucu sağlık kültürü oluşturabileceklerini ve böylece hayat kurtarabileceklerini ifade etti.

Sözlerini kendi üzerinden örneklendiren Várhelyi, o gün kendi sağlık verilerini yeniden kontrol edeceğini, bunun sağlıklı bir kalp için en basit yollarından biri olduğunu ve birçok Avrupalının da aynısını yapmasını umduğunu belirtti.