Hastaneler sadece teşhis, tedavi ve bakım sunan kurumlar değildir; eğitimle birlikte yaşamın kesintisiz sürmesine de katkı sağlarlar. Pediatri ile çocuk-ergen psikiyatrisi servislerinde açılan hastane sınıfları, sağlık personeli ve öğretmenlerin sürekli iş birliğiyle yatan çocuklara günlük hayatlarının olağan ritmini yeniden kazandırır.
Bu yapının öne çıkan isimlerinden ikisi, Valladolid Clínico Hastanesi Pediatri Hastane Sınıfı sorumlusu Susana Losa ile Çocuk-Ergen Psikiyatrisi Birimi hastane sınıfı öğretmeni Lorena Valle. Hastaneler tanı koyma, tedavi etme ve bakım verme amacıyla kurulsa da sundukları hizmet bu çerçevenin ötesine geçer.
Bilimin egemen olduğu sanılan bu ortamlarda, hastaların yaşamına normallik taşıyan alanlar da gelişir. Hastane sınıfları tam olarak bunu ifade eder: Yatarak tedavi gören çocuk, kız ve ergenlere eğitim desteği vermek üzere düzenlenmiş öğrenme ortamlarıdır.
Akademik çalışma sağlık hizmetiyle birlikte yürütülür; öğretim kadrosu ile sağlık profesyonelleri arasında doğrudan ve sürekli bir iletişim kurulur. 12 de Octubre Hastanesi Pediatrik Bakım alanı hemşiresi ve süpervizörü Esther Cabañes de bunu öne çıkarır. Cabañes, hastanede yatan çocuğa bütüncül yaklaşım sunmak için birlikte hareket ettiklerini, yani yalnızca hastalığı tedavi etmekle yetinmeyip eğitimsel gelişimine de destek olduklarını anlatır.
Bu eşgüdüm sayesinde bazı tedavi türleri uyarlanabilir, ortaya çıkabilecek her türlü aksaklığa anında müdahale edilebilir. Cabañes, Öğretmenler herhangi bir infüzyonla ilgili sorun çıktığında hemen kontrol noktasını arıyor ve sağlık profesyonelleriyle temas halinde oluyor. Çocuğun durumu nedeniyle sınıfa gidemeyeceği hallerde ise odalarına gidiliyor der.
12 de Octubre’de sınıf, Pediatri Birimi’nin içinde yer alır; bir hastane merkezinde bu hizmeti sunabilmek için bu zorunludur. Orta veya uzun süreli pediatrik yatış kapasitesine sahip olmak da diğer şartlar arasındadır.
Hastane sınıfları tüm özerk bölgelerde uygulanır. Castilla y León özelinde Valladolid Clínico Üniversite Hastanesi bu hizmeti veren merkezlerden biridir. Pediatri Hemşirelik Birimi şefi Consuelo Sánchez Maestro göreve nisan ayında başlamış olsa da daha önce dört yıl Pediatri Birimi’nde çalışmıştır. Deneyimlerine dayanarak birimdeki öğretmenle kurulan iyi bağlantı ve eşgüdümün sınıf içindeki sağlık organizasyonunu sürdürmelerine imkân tanıdığını belirtir. Sánchez, Her sabah elimizdeki hasta profilini gözden geçirerek planlama yapıyoruz. Öğretmen de günlük çalışma oturumunu buna göre düzenliyor. Okula gidebilecek çocuklar olduğu gibi izolasyonda olup odasında eğitim alanlar da var diye anlatır.
Böylece yatışı süren ve eğitim alabilecek durumda olan tüm çocuklara kapsayıcı bir destek sunulmaya çalışılır. Sánchez, bunun aynı zamanda gündelik yaşamlarının olağan akışını sürdürmelerinin bir yolu ve onları meşgul tutmanın bir aracı olduğunu vurgular. Sağlık tarafında ise ilaç uygulamaları veya beklenmedik durumlarla baş edebilmek için tam bir eşgüdüm mevcuttur. Sánchez, Bizim ihtiyaç duyduğumuz her şey, onun ihtiyaç duyduğu her şey; tamamen bağlantı içindeyiz der.
12 de Octubre Hastanesi’nin hastane sınıfında yılda 1.500’den fazla farklı hasta eğitim alır. Öğretmenler her sabah gelir ve o anda yatışı bulunan, eğitim alabilecek durumda olan çocukların listesini sağlık profesyonellerinden teslim alır. Organizasyon bu noktadan sonra başlar. Çocuk-Ergen Psikiyatrisi Yatış Birimi öğretmeni ve koordinatörü Miguel Baena Recio, Hareket edebilecek durumda olan çocuklar sınıfa geliyor ve sabah boyunca bizimle oluyor. Gelemeyenlere ise odalarında eğitim veriliyor diye açıklar.
Çocuk üç geceden fazla hastanede kalırsa öğretmenler okulda veya lisede sürdürdükleri çalışmaya devam edebilmeleri için kayıtlı oldukları eğitim kurumlarıyla iletişime geçer. Sınavlar söz konusu olduğunda yatış uzun sürüyorsa sınavları hastanede yapma imkânı bulunur. Bu durum başka özerk bölgelerden, hatta başka ülkelerden gelen hastalar için de geçerlidir. Baena, Aylık olarak tuttuğumuz istatistiklerde başka bir bölgeden veya başka bir ülkeden gelen bir öğrenci olduğunu yansıtıyoruz der.
Valladolid Clínico Hastanesi’nde Pediatri hastane sınıfının eğitim bölümünden sorumlu öğretmen Susana Losa Posadilla’dır. Losa, Uzun süreli yatışı olan çocuklar derslerine büyük bir istekle sarılıyor; çünkü bu onları normalliklerine en çok yaklaştıran şey. Buradaki kişi onların referansı; okuluyla ya da lisesiyle temas kuran ve tanısı ne olursa olsun dönemi tamamlamalarına yardımcı olacak kişi diye belirtir.
Günlük deneyimden çıkardığı ders ise şudur: Onları mutlu etmek gerekiyor. Bu, onun için temel bir önermedir. Her zaman söylüyorum; buradaki, hastanedeki, bir okuldaki ya da lisedeki öğrenciler geleceğimizdir ve onlara sahip çıkılmalı der.
Söz konusu pediatri sınıfında yılda 400 ila 500 zorunlu eğitim çağındaki hasta eğitim alır; aynı anda okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinden çocuklar bulunabilir. Hatta lise düzeyinden öğrenciler bile vardır. Günleri kaç öğrenciyle karşılaşacağını bilememenin belirsizliğiyle geçse de bu deneyim, uyum sağlamasına ve hepsinin normallik noktası olduğunu, gelişimlerine yaptığı katkının önemini kavramasına yardımcı olmuştur.
Hastane sınıflarının varlığı, tedavi sürecinin yalnızca medikal boyutla sınırlı kalmadığını, çocuğun ruhsal ve bilişsel gelişiminin de korunması gerektiğini gösterir. Uzun süreli yatışlarda eğitimden kopmamak, çocuğun iyileşme motivasyonunu ve psikolojik dayanıklılığını güçlendiren kritik bir etken olarak öne çıkar. Sağlık ve eğitim sistemlerinin bu kesişim noktasında kurulan sağlam eşgüdüm, hem tedavi sürecine hem de çocuğun geleceğine yapılan yatırım anlamına gelir.
