Sendikalarda yüzde 5 barajının tekrar yürürlüğe girmesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Kamu Personeli Danışma Kurulu (KPDK) toplantılarında ele alınan yeni düzenlemenin odak noktası. Bakanlık konuya olumlu yaklaşırken, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) daha önce barajı iptal eden kararındaki hukuki engelleri aşmak için alternatif bir model geliştiriliyor.
Memur-Sen ile Kamu-Sen’in birlikte sunduğu öneri; barajın altında kalan sendikaların üyelerine zarar vermeden yüzde 5 eşiğinin yeniden uygulanmasını hedefliyor.
AYM İptalinden Sonra Yeni Model
Eski baraj uygulamasının AYM tarafından kaldırılmasının arkasında, eşiğin altındaki sendikalara üye kamu görevlilerinin Toplu Sözleşme İkramiyesi’nden yararlanamaması ve bunun doğurduğu mali kayıp yatıyordu. Hazırlanan yeni metinde bu tablonun tekrarlanmaması öngörülüyor.
Üye Hakları Nasıl Korunuyor?
- Aidat kesintisi tam yapılacak: Barajı geçemeyen sendikalara bağlı üyelerin maaşından sendika aidatı alınmaya devam edecek; üyelikten doğan bireysel haklar korunacak.
- Finansman genel merkeze aktarılmayacak: Kesilen aidatlar ile devlet desteği, yüzde 5 barajının altında kalan sendikaların genel merkez hesaplarına yansıtılmayacak.
- Faaliyet gücü sınırlanacak: Ödenek aktarımı olmayacağı için söz konusu sendikalar, mali yetersizlik nedeniyle kurumsal ve saha çalışmalarını sürdüremeyecek.
%5 Barajının Geçişi ve Olası Etkileri
2004’te devreye alınıp daha sonra kaldırılan yüzde 5 barajı yeniden uygulanırsa sendikal alanda belirgin bir dönüşüm yaşanması öngörülüyor.
- Örgütlenmede yoğunlaşma: Gerekli üye sayısına ulaşamayan küçük sendikalar mali sıkışma yaşayacak; üyelerin yetkili ve baraj üstü örgütlere kayması bekleniyor.
- Hukuki dayanıklılık: AYM’nin “üye mağduriyeti” vurgusu, aidat kesintisi ile ikramiye düzenlemesinin doğrudan üyeye yansıtılmasıyla aşılmaya çalışılacak.
- Küçük sendikaların işlevselliği: Genel merkeze fon aktarılamayan baraj altı sendikalar, idari ve sendikal faaliyetlerini finanse edemeyerek fiilen etkisiz kalma riskiyle karşılaşacak.
TBMM Gündemine Gelmesi Bekleniyor
Barajla ilgili yasal düzenleme taslağının önümüzdeki dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşınması bekleniyor.
