Söz konusu bilgilerin işlenmesi ve paylaşılması, yalnızca belirli yasal koşulların karşılanması halinde mümkün olabiliyor.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 51. maddesi; çalışanların ve işverenlerin sendika kurma, sendikalara özgürce üye olma ve üyelikten ayrılma hakkını güvence altına alıyor. Kamu görevlilerine tanınan sendikal haklar ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nda düzenleniyor.
Sendika üyeliği özel nitelikli veri kapsamında
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 6. maddesinde sendika üyeliği, özel nitelikli kişisel veriler arasında açıkça sayılıyor. Aynı düzenleme uyarınca bu tür verilerin işlenebilmesi için kanunda belirtilen şartların oluşması ve gerekli güvenlik önlemlerinin alınması şart koşuluyor.
Özel hayatın gizliliğini düzenleyen Anayasa’nın 20. maddesi de kişilerin kendileriyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğunu hüküm altına alıyor.
<!–
Gözden kaçırmayın
Refakat İzni Raporlarında Yeni Dönem: Sağlık Kurulu Devam Ediyor, Rapor Sistemi Değişti
İçeriği Görüntüle
Çalışanların hangi sendikaya üye olduklarına ilişkin bilgiler, sıradan bir personel kaydı gibi sınırsız biçimde kullanılamaz veya paylaşılamaz.
Yargıtay’dan sendika üyelik bilgisine ilişkin kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 11 Ocak 2024 tarihli kararında, işçinin sendika üyelik bilgisinin özel nitelikli kişisel veri kapsamında yer aldığına dikkat çekildi.
Kararda sendika üyelik bilgilerinin kural olarak koruma altında olduğu belirtilirken; bir yetki uyuşmazlığının çözümü amacıyla bu bilgilerin mahkemeye sunulmasının Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na aykırılık oluşturmayacağı yönünde hüküm kuruldu.
Aynı dairenin 5 Mart 2026 tarihli başka bir kararında da çalışanlara ilişkin sendika üyelik kayıtlarının yargılama kapsamında dosyaya sunulmasının veya mahkeme tarafından ilgili kurumlardan istenmesinin, uyuşmazlığın çözümü açısından gerekli olması halinde hukuka aykırı kabul edilemeyeceği ifade edildi.
Her birimin sendika bilgisine erişmesi mümkün değil
Sendika üyelik verilerinin işlenmesinde temel ölçütlerden biri, verinin hangi amaçla kullanılacağı olarak öne çıkıyor.
Örneğin insan kaynakları biriminin, çalışanların mali ve özlük haklarının belirlenmesi amacıyla sendika üyelik bilgisine ulaşması hukuki bir gerekliliğe dayanabilir; görev alanıyla ilgisi bulunmayan başka bir birimin aynı bilgiyi talep etmesi ise ölçülülük ilkesi açısından sorun oluşturabilir.
Bu nedenle sendika üyeliğine ilişkin kişisel verilerin yalnızca gerekli olduğu ölçüde, belirli bir amaç doğrultusunda ve yetkili kişiler tarafından işlenmesi gerekiyor.
Hukuka aykırı kayıt cezai sorumluluk doğurabilir
Türk Ceza Kanunu’nun 135. maddesinde kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde kaydedilmesi suç olarak düzenleniyor. Kişilerin sendikal bağlantılarına ilişkin verilerin hukuka aykırı şekilde kaydedilmesi halinde ise verilecek cezanın artırılması öngörülüyor.
Mevzuat ve yargı kararları birlikte ele alındığında, sendika üyeliği bilgisinin özel nitelikli kişisel veri olduğu; ancak kanunda öngörülen hukuki sebeplerin bulunması halinde bu verilerin belirli amaçlarla işlenebileceği sonucuna ulaşılıyor. Özellikle yargılama süreçleri, özlük işlemleri ve çalışanların mali haklarının belirlenmesi gibi durumlarda verinin kullanım amacı ve ölçülülük kriteri önem taşıyor.
