Sağlık kuruluşlarında izleme ve değerlendirme süreci, 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girmesi planlanan düzenlemeyle üç kademeli bir modele taşınacak. Bu yapıda öz değerlendirme, il düzeyinde değerlendirme ve merkezi değerlendirme aşamaları uygulanacak; tesislerin nihai puanı belirlenirken değerlendirme çıktılarına ek olarak kurum hedef göstergeleri de hesaba katılacak.
Sağlık Tesisleri Düzenli Olarak Değerlendirilecek
“Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinin İzlenmesi ve Değerlendirilmesine Dair Yönerge” kapsamında Bakanlığa bağlı sağlık kuruluşlarındaki hizmet süreçleri, belirlenen kriterler doğrultusunda periyodik biçimde izlenecek.
Düzenlemenin öncelikli amaçları; sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi, hasta ile çalışan memnuniyetinin güçlendirilmesi, kalite standartlarının yükseltilmesi ve sağlık tesislerinde verimliliğin artırılması olarak belirlendi.
Yönerge, Sağlık Bakanlığına bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsıyor. Düzenlemenin hukuki dayanağını 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi oluşturuyor.
Üç Farklı Değerlendirme Modeli Uygulanacak
Yeni sistemde sağlık tesislerinin takibi tek tip bir değerlendirme ile sınırlı kalmayacak.
Yönergede “Komite Değerlendirmesi”, “İl Değerlendirmesi” ve “Merkezi Değerlendirme” adlarıyla üç temel değerlendirme mekanizması yer alıyor.
Bu düzenleme sayesinde tesisin kendi bünyesinde yürüttüğü değerlendirmelere, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan çalışmaların yanı sıra gerektiğinde Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilen değerlendirmeler de dahil edilecek.
Hastaneler Yılda 4 Kez Öz Değerlendirme Yapacak
Öz değerlendirme, yönergede Komite Değerlendirmesi olarak tanımlanıyor ve sağlık tesisinin kendi değerlendirme komitesi tarafından yürütülecek.
Öz değerlendirme çalışmaları üç aylık periyotlarla yapılacak. Buna göre sağlık tesisleri Aralık, Mart, Haziran ve Eylül aylarında olmak üzere yılda dört kez kendi durumlarını değerlendirecek.
Her sağlık tesisi için bu süreç sonunda “Komite Değerlendirme Puanı”, kısa adıyla KDP oluşturulacak.
Öz değerlendirme modeliyle tesislerin eksikliklerini dış denetim veya dış değerlendirme beklenmeden tespit edebilmesi ve iyileştirme adımlarını sürdürebilmesi hedefleniyor.
İl Sağlık Müdürlükleri Yılda İki Kez Değerlendirme Yapacak
Sistemin ikinci aşamasını İl Değerlendirmesi oluşturuyor.
İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde kurulan değerlendirme ekipleri, sağlık tesislerini altı aylık dönemler halinde inceleyecek.
Bu değerlendirmeler Mart ve Eylül aylarında olmak üzere yılda iki kez yapılacak.
İl ekiplerinin çalışmaları sonucunda “İl Değerlendirme Puanı” yani İDP belirlenecek.
Yeni puanlama sisteminde İl Değerlendirme Puanının payı oldukça yüksek olacak.
Merkezi Değerlendirme de Yapılabilecek
Üçüncü aşamada Merkezi Değerlendirme uygulanacak.
Bu değerlendirme, Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından görevlendirilen ekipler aracılığıyla gerçekleştirilebilecek.
Yönerge, merkezi değerlendirmenin yılda iki kez yapılabilmesine olanak tanıyor.
Böylece sağlık tesisleri kendi komiteleri ve İl Sağlık Müdürlüğü ekiplerinin yanı sıra Bakanlık merkez teşkilatınca görevlendirilen ekipler tarafından da değerlendirilebilecek.
Hastanelerin Puanı Nasıl Hesaplanacak?
Yeni sistemin öne çıkan unsurlarından biri Sağlık Tesisi Değerlendirme Puanı.
SDP olarak adlandırılan bu puan, yılda iki kez Mart ve Eylül dönemlerinde hesaplanacak.
Hesaplamada sağlık tesisinin son iki öz değerlendirme puanının aritmetik ortalamasının yüzde 10’u dikkate alınacak.
İl Sağlık Müdürlüğü tarafından verilen İl Değerlendirme Puanının ise yüzde 90’ı hesaplamaya dahil edilecek.
Bunlara ek olarak “Sağlık Tesisi Değerlendirme Puanını Etkileyen Parametreler” de sonuç üzerinde etkili olacak.
Böylece hastanenin öz değerlendirme puanının ağırlığı yüzde 10, İl Sağlık Müdürlüğü değerlendirmesinin ağırlığı ise yüzde 90 olacak.
Nihai Puan İçin Kurum Hedefleri de Hesaba Katılacak
Sağlık Tesisi Değerlendirme Puanının hesaplanması sürecin son adımı olmayacak.
Sağlık tesisinin nihai değerlendirme sonucunun belirlenmesinde ayrıca “Kurum Hedef Gösterge Puanı” da kullanılacak.
“Nihai Sağlık Tesisi Değerlendirme Puanı” olarak adlandırılan NSDP, Sağlık Tesisi Değerlendirme Puanı ile Kurum Hedef Gösterge Puanının aritmetik ortalamasının alınmasıyla hesaplanacak.
Bu düzenleme ile sahadaki değerlendirme sonuçlarının yanı sıra sağlık tesislerinin belirlenen kurumsal hedeflere ulaşma durumunun da nihai puana yansıtılması öngörülüyor.
İl Değerlendirme Komisyonları Kurulacak
Yeni yönerge yalnızca puanlama sistemini değil, değerlendirmeyi yürütecek kurul ve komisyonların yapısını da belirliyor.
İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde “İl Değerlendirme Komisyonu” oluşturulacak.
Bu komisyon, il genelinde yürütülecek değerlendirmelerin koordinasyonundan sorumlu olacak. Ayrıca değerlendirme sonuçları doğrultusunda sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların yürütülmesinde görev alacak.
Hastanelerde Değerlendirme Komitesi Oluşturulacak
Her sağlık tesisinde “Sağlık Tesisi Değerlendirme Komitesi” görev yapacak.
Komitede başhekim veya başhekim yardımcısının yanı sıra idari ve mali işler müdürü, sağlık bakım hizmetleri müdürü ile ilgili teknik ve klinik birimlerin sorumluları yer alacak.
Bu komite, sağlık tesisinin üç ayda bir gerçekleştirilecek öz değerlendirme çalışmalarının yürütülmesinde önemli bir rol üstlenecek.
Her Değerlendirmeye İtiraz Edilemeyecek
Yönergede değerlendirme sonuçlarına yapılabilecek itirazlara ilişkin önemli bir düzenleme bulunuyor.
Komite Değerlendirmesi ve İl Değerlendirmesi sonuçlarına yönelik itiraz yolu öngörülmüyor.
İtiraz mekanizması yalnızca Merkezi Değerlendirme sonuçları için kullanılabilecek.
Merkezi değerlendirmeye yapılan itirazları incelemek üzere Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü bünyesinde “İtiraz Değerlendirme Komisyonu” oluşturulacak.
Komisyonun Mayıs ve Kasım aylarında toplanarak yapılan itirazları değerlendirmesi ve karara bağlaması öngörülüyor.
Bütün Süreç Elektronik Ortama Taşınıyor
Yeni değerlendirme modelinde dijital altyapı da belirleyici bir unsurdur.
Değerlendirme süreçleri, veri girişleri ve raporlamalar “Sağlık Tesisi Değerlendirme Sistemi”, kısa adıyla SDS üzerinden elektronik ortamda yürütülecek.
Böylece öz değerlendirmeden il değerlendirmesine kadar elde edilen verilerin ortak bir sistem içinde takip edilmesi sağlanacak.
Elektronik sistem üzerinden yürütülecek süreç, sağlık tesislerinin değerlendirme sonuçlarının karşılaştırılması ve gelişiminin dönemsel olarak izlenmesine de imkân verecek.
Afet ve Salgın Gibi Durumlarda Muafiyet Uygulanabilecek
Yönergede olağanüstü şartlar altındaki sağlık tesisleri için muafiyet imkânı da yer alıyor.
Doğal afet, savaş ve salgın hastalık gibi olağanüstü durumların yanı sıra sağlık tesisinin yeni açılması veya taşınması gibi hizmet süreçlerini doğrudan etkileyen koşullarda değerlendirmeden muafiyet gündeme gelebilecek.
Bu durumdaki sağlık tesislerine ilişkin muafiyet Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından ilan edilecek.
Böylece olağan hizmet şartlarının oluşmadığı dönemlerde sağlık kuruluşlarının normal dönem kriterleriyle değerlendirilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Yeni Yönerge 1 Kasım 2026’da Yürürlüğe Girecek
Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerinin izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin yeni düzenlemenin 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Geçiş dönemine ilişkin özel bir hüküm de bulunuyor.
Buna göre Eylül 2026 döneminde gerçekleştirilen değerlendirmeler Nisan 2027’ye kadar geçerli kabul edilecek.
Bu düzenlemeyle eski değerlendirme döneminden yeni sisteme geçiş sırasında oluşabilecek boşluğun önüne geçilmesi hedefleniyor.
Hastanelerde Kalite ve Verimlilik Daha Yakından İzlenecek
Yeni yönergeyle Sağlık Bakanlığına bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinin performansının daha sistematik ve dönemsel bir yapıyla izlenmesi planlanıyor.
Hastaneler yılda dört kez öz değerlendirme yapacak; İl Sağlık Müdürlükleri yılda iki kez sahada değerlendirme gerçekleştirecek. Gerektiğinde Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün merkezi değerlendirme ekipleri de sürece katılacak.
Yeni modelin dikkat çeken yönlerinden biri, hastanenin kendi verdiği öz değerlendirme puanının nihai hesaplamadaki etkisinin sınırlı tutulması. Sağlık Tesisi Değerlendirme Puanının hesaplanmasında son iki öz değerlendirmenin ortalamasının yüzde 10’u dikkate alınırken İl Değerlendirme Puanı yüzde 90 ağırlığa sahip olacak.
Kurum hedef göstergelerinin nihai puana dahil edilmesiyle sağlık tesislerinin yalnızca mevcut hizmet süreçleri değil, belirlenen hedeflere ulaşma performansları da değerlendirme sisteminin parçası haline gelecek.
